“Ik houd er niet van om in een hokje geduwd te worden”. Ieder keer als ik deze opmerking hoor ben ik er blij mee. Het betekent dat deze persoon zich niet laat beperken door de typologie  en het geeft mij de gelegenheid te bevestigen en waar te maken dat Typologie ook nooit zo bedoeld is.. Het is geen systeem, hoewel het helaas maar al te vaak als zodanig wordt opgevat.Werken met de Type matrix kan dit gevoel nog versterken. Je wordt ergens geplaatst en het vergt veel uitleg om aan te geven dat we ons overal in deze matrix kunnen bewegen, maar dat het ene kwadrant vertrouwder is dan het andere. De metafoor van de kamers in het huis wordt hierbij veelvuldig gebruikt. Toch blijft maar al te vaak hangen dat deze of gene links of recht onder in het kwadrant zit of dat “ik het tegenovergestelde van jou ben”.In 1964 verscheen een boek met vraaggesprekken met Jung, die vlak voor zijn dood in 1961 werden gevoerd door Richard I.Evans.Daarin geeft Jung aan dat de psyche voor hem twee toestanden kent: de ene is de invloed van het milieu en de andere het gegeven feit van de psyche zoals die geboren is.Jung gaat in op de rol van “Der Introvertierte Typus”.Citaat: “het is een feit dat de mens deze of gene fantasie heeft (--) en het is zo’n tastbaar feit dat wanneer een man een bepaalde fantasie heeft, een andere man misschien zijn leven verliest of er een brug wordt gebouwd”.De intentie gaat vooraf aan de daad. De binnenwereld gaat vooraf aan de buitenwereld, hetzij bewust, hetzij onbewust. Voor Jung is de fantasie, de verbeelding een feit, net zo werkelijk als het Vredesverdrag van Versailles.  Jung constateert dat “der Introvertierte ” vaak te weinig gewaardeerd wordt. Het zijn maar ideeën of fantasieën wordt er maal al te dikwijls gezegd. Hier ageert hij met name tegen zijn Amerikaanse critici.Nu – in 2010 – lijkt de werkelijkheid niet veel anders. De buitenwereld wordt gezien als de werkelijkheid, de feitelijke waarneming wordt als echte werkelijkheid gezien en niet de denkbeelden, die daar achter zitten. Dat laatste is ook een stuk ingewikkelder, want wij weten nog zo weinig van onze psyche. Temeer omdat er zoveel door ons onbewuste gestuurd wordt.Inmiddels weten we veel meer over de psyche, we hebben geweldige vooruitgang geboekt in ons hersenonderzoek en begrijpen veel meer. Maar het sterker waarderen van datgene, wat zich in en aan de buitenwereld manifesteert is gebleven.Het is daarom belangrijk om Jungs opvatting nog eens te herlezen. Op de beschuldiging dat Jung de wereld verdeeld in slechts twee soorten mensen beantwoordt hij met de volgende zinsnede. “Bismarck heeft eens gezegd: Moge God mij tegen mijn vrienden beschermen, met mijn vijanden speel ik het alleen wel klaar. U weet hoe mensen zijn, ze hebben een trefwoord en maken er een schema van”.Voor Jung bestaat er niet zoiets als een zuivere Extravertierte of Introvertierte. “Die mensen zouden in een gekkenhuis zitten. Er zijn mensen, die vrij evenwichtig zijn en evenzeer beïnvloed worden door de buitenwereld als dor het innerlijk. Dat onderscheid is dan moeilijk te maken, wat overigens ook voor neurotici geldt”.Emily Dickinson verwoordt de gemoedstoestand, die aanwezig kan zijn bij de Introverts.“I’m nobody! Who are you?Are you nobody too?Then there’s a pair of us – don’t tell!How dreary to be somebody!How public like a frogTo tell your name the livelong dayTo an admiring bog.(Uit “Compass of the Soul – John Giannini p. 128).Het is met name “der Intovertierte intuitive Typus”, die maar al te vaak niet begrepen wordt en zichzelf een spreekverbod heeft opgelegd tijdens bijeenkomsten.Ik herinner me nog de medewerker van een afdeling, die bestond uit mensen met een sterke Extraversion Sensing voorkeur, die me met tranen in de ogen vertelde dat hij zich eindelijk bewust werd van het feit dat hij net zo normaal was als zijn collega’s en dat zijn collega’s dit nu ook hadden begrepen.Werken met Typologie kan verborgen discriminatie te lijf gaan.   .